کد خبر: ۵۶۳۷۵
تعداد نظرات: ۲۰ نظر
نگاه شما:
به استاد می‌گویند سر کلاس برود و راجع به یک موضوعی شروع کند به غلط درس دادن تا ببیند آیا دانشجویی یافت می‌شود که به قول حوزویان، بر صحبت‌های استاد، اشکال وارد کند؟
 
 

دست‌نوشته‌ای پیرامون فقدان تفکر نقادانه (Critical Thinking ) در نظام آموزشی جمهوری اسلامی ایران و لزوم گسترش این تفکر به‌ویژه در آموزش دامپزشکی

دکتر سیدحامد شیرازی بهشتی‌ها
رئیس دانشکده دامپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج

بارها سر کلاس‌های درسم به دانشجویان گفته‌ام، آموزش و پرورشی که از مهد کودک مبتنی بر حافظه و تسلیم است، هیچ وقت نمی‌تواند دکترایش فهم و نقد داشته باشد. فهم و نقد، نقیض حافظه و تسلیم است و ما از مهد کودک به بچه‌هایمان داریم حافظه و تسلیم را یاد می‌دهیم. خیلی ساده آزمایش کنید، اگر سنتان اقتضا می‌کند به بچه چهارم ابتدایی‌تان بگویید و اگر سنتان اقتضا نمی‌کند به خواهر کوچکتر یا برادر کوچکترتان بگویید. شما می‌گویید که مثلا مرکز فرانسه پاریس است. دخترتان می‌گوید «نه، خانم معلم‌مان گفته است که پایتخت فرانسه پاریس است». هر چه می‌گویید «مامان، بابا، فرق که نمی‌کند، من هم دارم همان حرف را می‌زنم. من می‌گویم مرکز فرانسه پاریس است، خانم معلم‌تان هم می‌گوید پایتخت فرانسه پاریس است». می‌گوید که «نه، پایتخت فرانسه پاریس است». چون آدمی که مبتنی بر حافظه است، نمی‌فهمد که مرکز و پایتخت علی‌رغم تفاوت ظاهری لفظی که دارند، وحدت باطنی معنایی دارند.

حالا فرض هم می‌کنیم دوتا حرف هم می‌زدید؛ حرف شما یک چیز بود و حرف معلم چیز دیگری. چرا حق را فوری به معلم‌اش می دهد؟ رکن دوم و آن تسلیم است. وقتی وارد مدرسه می‌شوی باید تسلیم معلم بشوی. حالا من می‌گویم بابا، عزیز من، فرض می‌گیریم حرف من با خانم معلم‌تان دو حرف باشد، چرا فورا من را تخطئه کردی گذاشتی کنار؟ نهایت‌اش باید بگویی معلم ما یک چیز می‌گوید، پدر من یک چیز می‌گوید، باید بروم ببینم حق با کدامشان است. به خاطر این است که این را هم به او یاد داده‌اند که باید تسلیم باشی.

خوب، حافظه غیر از فهم است، فهم با مفهوم سر و کار دارد، حافظه با لفظ سر و کار دارد و تسلیم غیر از نقد است، تسلیم موضع انفعال داشتن نسبت به اقوال بزرگان و اکابر یک علم است که من تسلیمم، من واداده‌ام در مقابل بزرگان این علم اما نقد نقش فعالانه به دوش گرفتن است که من خودم قوه‌ی تمییزی دارم، قوه تشخیصی دارم، عقل دارم، فهم دارم، قدرت تفکر دارم، معلومات دارم و تجربه دارم و با استمداد از این منابع من هم می‌خواهم یک جرح و تعدیلی بکنم در سخنان دریافت کرده از قبل دیگران.

تحقیقی در یکی از دانشگاه‌های ایران انجام گرفته که خلاصه آن به شرح زیر است:

به استاد می‌گویند سر کلاس برود و راجع به یک موضوعی شروع کند به غلط درس دادن تا ببیند آیا دانشجویی یافت می‌شود که به قول حوزویان، بر صحبت‌های استاد، اشکال وارد کند. استاد سر کلاس می‌رود و حدود یک ساعت راجع به یک موضوعی غلط درس می‌دهد. جالب این‌جاست که دانشجویان کلاس به جای این که نسبت به مطالب غلط استاد واکنش نشان دهند، تا پایان کلاس مشغول نوشتن جزوه هستند و هیچ کس پیدا نمی‌شود که با استاد وارد مباحثه شود و بر سخنان استاد‌، اشکال وارد کند. به قول معروف چون دانشجویان استاد را دانای کل می‌دانند، بنابراین تمام صحبت‌های وی را بدون تحقیق و بررسی و چشم‌بسته می‌پذیرند. این است وضعیت اکثر کلاس‌های درس دانشگاه که به نظر حقیر، نشأت گرفته شده از دوران دانش‌آموزی و به عبارت دیگر نظام آموزش و پرورش کشور است.

با فرهنگی که از دوران مهد کودک به او یاد می‌دهند که تسلیم باید باشی، تسلیم معلم، تسلیم دبیر، تسلیم بالاتر از خودت. بعد هم فقط و فقط چه بکن؟ توجه بکن الفاظ را یاد بگیرف بیا طوطی‌وار معنا کن. شما ببینید برای نظام آموزشی یک کشور بد نیست که به بچه‌تان، به خواهرتان، به برادرتان می‌گویید که چرا کلاس کنکور می‌روی؟! تو که همه درس‌ها را خوب بلدی؟ می‌گوید مفهوما بلدم، تست زدن بلد نیستم. این یعنی چه؟ یعنی تست‌ها جوری طراحی شده‌اند که با فهم هیچ سر و کار ندارند. این است که با اینکه مفهوما بلدم ولی باید کلاس کنکور بروم تا یاد بگیرم تست بزنم. یعنی یاد بگیرم که از شگردهای زبانی استفاده کنم. از آن طرف می‌گوییم تو چرا موفق نشدی؟ می‌گوید من مفهومی خوانده بودم دختر همسایه تستی حفظی خوانده بود. آدم حفظی که بخواند در کنکور قبول می‌شود دیگر.

خوب، این برای نظام آموزشی یک مملکت خوب نیست وقتی ما کمی دقت در آن بکنیم. ولی خوب ما اصلا برایمان عادی شده است. اصلا متوجه نیستیم که اگر کنکور یک کشوری در هر مقطعی مبتنی بر لفظ و حافظه باشد که آنهایی که مفهوما و به عمق داستان فرو رفتند، اینها در آن موفق نیستند. خوب یک خللی باید در این نظام تعلیمی و تربیتی، در این نظام آموزشی و پرورشی وجود داشته باشد. همه اینها موجبات این می‌شود که ما اصلا تفکر نمی‌کنیم.

در مقام نظر اگر کسی بخواهد نقش فعال بر عهده بگیرد، باید متفکر باشد و تفکر نه یعنی حفظ کردن هزارتا کتاب در ذهن، انگار پنج تا دی‌وی‌دی کرده‌اند در ذهن من، نه، یعنی بتوانیم هرس کنیم یک اندیشه‌هایی را که مدام دارند به من هجوم می‌آورند.

در پایان باید عرض کنم که به نظر حقیر، سیستم آموزشی حوزه‌های علمیه کشور بسیار بسیار بهتر و پیشرفته‌تر از نظام آموزشی دانشگاه‌ها و مدارس ما است، چرا که در حوزه‌های علمیه روش آموزشی Give&Take حکمفرماست. سیستمی که سال‌های سال است در حوزه‌های علمیه ما اجرا می‌شود و هم‌اکنون دنیای غرب آن را بهترین روش آموزشی در کلاس‌های درس می‌داند. در نظام آموزشی حوزه، طلبه‌ها بر خلاف دانشجویان یاد می‌گیرند که هر مطلبی را بدون دلیل و برهان و سند نپذیرند. در این سیستم این طور نیست که چون استاد، استاد است پس هر چه می‌گوید درست است، در حالی که در دانشگاه‌ها چون غالب دانشجویان بدون آمادگی سر کلاس درس حاضر می‌شوند بنابراین تمام صحبت‌های استاد را بی چون و چرا می‌پذیرند.

خوب است در دانشگاه‌ها استاد در هر جلسه، سر فصل مطالبی را که قصد دارد در جلسه آتی تدریس نماید اعلام کند تا دانشجویان قبل از حاضر شدن در کلاس درس، پیش مطالعه نموده و امکان مباحثه فراهم شود.

دکتر سید حامد شیرازی بهشتی‌ها
 
انتشار یافته: ۲۰
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۶
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۲:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۱
1
5
کلمه الحق اما ....
در اینکه چنین مشکلی در آموزش عمومی در این کشور وجود دارد شکی نیست اما آیا ریشه آن صرفا در سیستم آموزشی است !؟ یا ریشه آن در فرهنگ یک جامعه مذهبی است !! فرهنگی تقلیدی بدون حق چون و چرا که از خانواده و فامیل و جامعه و آموزشهای دینی شروع میشود و تا دانشگاه و سیاست و مدیریت و الی یوم الدین پیش میرود !!
در جامعه عملا سنتی و مذهبی این کشور چه نهادی بیشتر از همه وظیفه آموزش اجتماعی و فرهنگی را طی قرنها داشته و به وظیفه اش چگونه عمل کرده است که حتی در آموزش علوم نوین هم که اساسش بر پرسشگری و تحقیق عینی و عملی است ، تقلید بی چون چرا را حکم فرما کرده !!؟؟
اینکه در سیستمی ، امکان بحث و تبادل نظر و برهان و استدلال و بده بستان علمی و نظری وجود دارد ، ولی برون ده و نتیجه آن در نهایت القاء تقلید بی چون و چرا در جامعه و فرهنگ آن است ، چه فایده !!؟؟
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۲۲:۴۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۱
الآن سیستم اجرایی دامپزشکی ما اگر ......... تقلید از دیگران را داشت با افتخار اعلام نمیکرد از 40 کشور گوشت وارد می کنیم!
اون هم با پروتکل و عدم اعزام بازرسین بهداشتی و ...
ناشناس
|
Netherlands
|
۰۰:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
4
8
آقای دکتر قطعا شوخی‌کردن با این متن یا یک فرار رو به جلو هست در مقطع زمانی که تقابل خرد و خرافات اوج‌گرفته. دلیل فقدان تفکر انتقادی در جامعه، سیستم آموزشی ایدئولوژیک‌و نقش‌ پر‌رنگ‌ مذهب هست! هزاران تابوی مرئی و نامرئی که امکان سوال پرسیدن در موردش وجود ندارد چه برسد به زیر سوال بردن، نقد کردن و شک کردن. لطفا نگاهی به لیست بلندبالای دانشجویان ستاره دار، در بند، محروم از تحصیل، فعالین سیاسی و اجتماعی در بند بیندازید. مگر اتهام آنها چیزی غیر از پرسشگری و نقد وضع موجود است. تمام سیتم اموزشی ما در تلاش‌ برای ساخت نیروی انسانی‌ فرمانبردار و فاقد قوه تحزیه تحلیل است که بتواند به آرمان تعهد بهتر از تبحر دست پیدا کنه. دانشجوی دامپزشکی اجازه نداره از ابتدایی ترین پایه علم بیولوژی یعنی تکامل سوال کنه! این متن باعث شگفتی هست! هر زمان از دانشجویان و اساتید تصفیه شده در انقلاب فرهنگی حداقل یک عذرخواهی کردید، بعد بیایید و در مورد فقدان تفکر انتقادی ..... کنید .........................
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۳:۱۸ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
احسنت و درود بر شما.
.....................
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۱:۵۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
8
0
فرمایش جناب دکتر کاملا صحیح است که نشان از توجه ایشان به موضوع بغرنج آموزش است ......................
ناشناس
|
United States
|
۰۲:۰۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
0
7
تفکر نقادانه در این کشور محلی از اعراب ندارد نهایتش منجر به حذف تفکر از جامعه میشود این جامعه ظرفیت لازم منطبق با استاندارهای گفته شده را حداقل 400 سال دیگر کسب میکند
محمد
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۲:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
0
3
...............................
امیدوارم روزی برسه که همه اعضای خانواده نه چندان بزرگ دامپزشکی هر جوری که حرف میزنند همان طور هم فکر کنند و عمل کنند. اگر اینگونه باشیم قطعا باعث پیشرفت خودمان، صنف دامپزشکان و کشور عزیمان خواهیم بود.
دکتر محمد لطفی زاده
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۶:۴۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
3
5
سلام علیکم. مطلب خوبی بود و استفاده کردیم.
خاطرم هست در دوران دانشجویی در دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران سر کلاس از یکی از اساتید بزرگ سؤال نقادانه ای کردم و از به روز نبودن مثال ایشان که مربوط به حداقل 10 سال قبل از آن زمان بود انتقاد کردم. نگاهی به من فرمودند و به اصطلاح دانشجویی (پیچوندند!!!)
جالب آنکه کمد روپوش من دقیقاً کنار اتاق این استاد بزرگوار بود. بارها دیده بودم قبل از کلاس جزوه ای را از کشوی میز بیرون می آورد و روی میز می کوبید تا خاک آن گرفته شود و به کلاس می آمد.
هرچند حقیر اشکال را در نظام آموزش و پرورش قبل از آموزش عالی و بسیار بیشتر می بینم و البته مطلب جناب آقای دکتر بهشتی هم حقیقتی انکارناپذیر است اما متأسفانه در کنار آن نظام ارزیابی درستی هم نداریم.
استاد در دانشگاه اگر بداند وقتی رسمی شد 30 سال در اتاقش می نشیند و همان جزوه را تدریس می کند و اتفاقی هم نمی افتد همین وضع است. اگر استاد مجبور بود در هر 5 سال یک گره یا مشکل علمی یا فنی یا صنفی یا اقتصادی یا ... را از کشور بگشاید و این را در قالب پروژه با دانشجویانش بررسی کند و اگر اینطور نبود اتاق را از دست می داد و فرد دیگری جایگزین او می شد آنوقت بهتر می شد روی خروجی نظام آموزشی برنامه ریزی کرد.
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۳:۰۴ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
به نظر من که ما فعلا هرچی داریم از همین اساتید بزرگ قدیمی است که متاسفانه خیلی هاشون را از دست دادیم. چون اونها علم را از سرچشمه اصلی دریافت کردن و حتی اخلاق و دیسیپلین کاریشونو. ولی ظرف این سال ها علم دست چندم داره بهمون میرسه و از سر چشمه جدا شدیم.
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۴:۴۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
احسنت، نشستن در کرسی استادی باید رقابتی باشد و بهترينها و خلاق ترینها و خوش فکرها و دلسوزهای متعهد متخصص باشند
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۲۰:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
خانه از پایبست ویران است !!
مشکل در ریشه های فرهنگی و اجتماعی یک ملت یا امت است و آن موقع شما از یک استاد در یک دانشکده دامپزشکی به عنوان نمونه انتقاد می کنید و راه حل ارائه می فرمایید !!؟؟
اتفاقا هم اکنون شما توفیق حضور در سرچشمه این معضل و مسبب اصلی آن در طی صدها سال از تاریخ این جامعه را پیدا کرده اید ! خوب است از همانجا تلاش خود را برای اصلاح آن سیستم برای پذیرش انتقاد و پرسشهای عمیق و بنیاد افکن و بنیاد گذار آغاز فرمایید .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۲۳ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
0
4
بنده یکبار در یک جلسه کلاس فارماکولوژی اختصاصی بر خلاف همیشه که مینوشتم مشعول گوش دادن بودم وقتی در رابطه با یک موضوع به استاد گفتم مثل این که گفتار شما بر عکس آن چه هست که در منابع علمی عنوان شده و توضیح هم دادم، پاسخ من از طرف استاد اخراج از کلاس بود!
دامپزشک
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳:۳۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
1
4
1. سر امتحان کلینیکال پاتولوژی حضرتعالی یک کیس ریپورت که از روی کتاب دانکن کپی و ضمیمه ی برگه ی امتحان شده بود که چون کاملا انگلیسی بود برای بنده یک لغت از سوال قابل ترجمه نبود تا بتوانم سوال را حل کنم. در جواب درخواست بنده گفتید اگر این لغت انگلیسی را نمیدانی پس همان بهتر نتوانی جواب بدهی. بارم سوال بسیار زیاد بود و من این درس را افتادم.
در آن امتحان زبان تخصصی سنجیده شد و نه قدرت استدلال استنتاج و.. و نه حتی خود دانش کلینیکال.

۲. در آزمون تخصص پاسخ منتشر شده در ۵ تست با توجه به آخرین تکست بوک چاپ شده در همان درس مغایرت داشت و کلید ازمون غلط بود ........................
خودی
|
Netherlands
|
۱۶:۱۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
0
2
سوال دارم از جناب دکتر، آیا شخص شما نقد پذیر هستید ؟
آیا منکر این موضوع میشید که اگر عده ای رسمی نشده بودند (با فرد کاری ندارم) این وضع کشور بود؟
دانشگاه آزاد برای چی پایه ریزی شد ؟ چرا اسکلت بندی ساختمان دانشگاهی که با تفکر پر کردن خلا دانشگاه های دولتی اون زمان اینطور ساخته شده که استادی اتاق خودشو نداره؟
از همه بدتر چرا وقتی اشکالی منتقل میشه تند صحبت میشه با بنده های خدا

شما این مساله رو در دانشگاه مطرح کردید بنده همین مدل تفکر رو در سرویس های امنیتی کشور که زنجیر فرمانده ای رو درست اجرا نکردند و هزینه ها دادیم لمس کردم.

حزب اللهی واقعی درد میکشه ولی هیچ وقت اخلاقش بد نمیشه
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۲۰:۳۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۲
خودی !!!!؟؟؟
فکر نمیکنید اون مشکلی که شما لمس کردید جوابش در همین اصطلاح " خودی " است !!؟؟
یعنی اصلا تمام بدبختیهامون از همین خودیها است .
خودی
| France |
۰۱:۳۵ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۹
راست میگی
ولی درد شما و من "شبه خودی" نیست که به کشور اسیب وارد میکنه
تعصب هستش چون کور میکنه، غرور بی جا و منت گذاشتن سر مردمه که حق ایجاد میکنه
کسی که کشورش رو بفروشه به هیچی اعتقاد نداره، کسی که ویرانی کشورش رو بخواد مستقیم و غیر مستقیم باهاش دشمنی میکنه و توش فساد میکنه
هر وقت حسادت رو بذاریم کنار و از موفقیت همکار و دوستامون خوشحال شدیم اون وقت میتونیم کشور رو با دستای خودمون بسازیم، انقدر هم به دولت نگاه نکنیم.
پشت هم باشید
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۲۲:۲۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۳
0
3
پس نتیجه میگیریم دانشگاه ها را تعطیل کنیم و همه چیز را بسپاریم به حوزه های علمیه
کاظم
|
Iran, Islamic Republic of
|
۰۰:۳۹ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
0
1
سیستم اموزش کشور بسیار عالیست منتها به دست افراد نا کار امد و نالایق است متاسفانه ........................
جا داره قطعه شعری از حکیم فردوسی بگم که میفرماید

که بیکاری او ز بی دانشی است
به بی دانشان بر بباید گریست

هر ان مغز کو را خرد روشنست
ز دانش به گرد تنش جوشنست

به دانش بود مرد را ایمنی
ببندد ز بد دست آهرمنی

اگر دانشی مرد گوید سخن
تو بشنو که دانش نگردد کهن.
سعيد عظيم پور
|
United States
|
۰۰:۵۷ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
0
3
پس برای همین است که بجای فرستادن بازرس کنترل گوشت از کشور مبدا طلاب رو میفرستن به جای دامپزشک هایمان.
ناشناس
|
-
|
۱۸:۳۲ - ۱۳۹۹/۰۱/۱۵
0
2
........................ دانشگاه آزاد ارومیه از سال 74تا 85 سونوگرافی نداشت!!هیچ مسئول و مقام ارشد و غیره صداش درنیومد.آقای دانشگاه،تو که این همه پول می گیری و سونوگرافی نداری،چرا باید اجازه پذیرش دانشجو داشته باشی!!!! .........................
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه